.az - Azərbaycanın milli üst-səviyyə domenidir (ccTLD). Bu domen 1993-cü ildən mövcuddur və Azərbaycan ilə əlaqəli bütün biznes, təşkilat və şəxsi saytlar üçün ən etibarlı seçim hesab olunur. Google-da axtarış zamanı .az saytlar Azərbaycan istifadəçilərinə üstünlük verilir - bu, yerli SEO üçün böyük üstünlükdür.

Niyə .az seçməlisiniz?

• Yerli SEO üstünlüyü - Google AZ istifadəçilərinə .az saytları daha çox göstərir
• Brend etibarı - Azərbaycan istifadəçiləri .az saytları daha çox güvənir
• Ucuz qiymət - illik 45-60 AZN, çoxlu seçim mövcud
• Sənədsiz qeydiyyat - IDDA və AzInTelecom köhnə tələbi 2023-də ləğv etdi
• Sahiblik müdafiəsi - beynəlxalq trolldan daha qorunmuş

Yaxşı xəbər: .az domeni almaq üçün heç bir sənəd lazım deyil. 2023-cü ildən IDDA qaydaları sadələşdirib. Lazım olan:

• ✅ Aktiv e-mail ünvanı (təsdiq linki gələcək)
• ✅ Ad, soyad, telefon nömrəsi
• ✅ Ödəniş üçün kart (Visa, MasterCard) və ya bank köçürməsi
• ✅ İstədiyiniz domen adı (məs. misalsayt.az)

Olmamasını yoxlayın

Domen adı azad olmalıdır. Yoxlamaq üçün Hostinq.az ana səhifəsində axtarış sahəsi var, yaxud bu məqalənin sonundakı düyməni istifadə edin.

Hostinq.az saytına girib axtarış qutusuna domen adını yazın. Sistem 2 saniyəyə neçə uzantıda mövcud olduğunu və qiymətləri göstərəcək.

Yaxşı .az domen adı seçmək üçün

• Qısa olsun - 6-12 simvol idealdır (məs. baki.az, oxu.az)
• Asan yazılsın - Azərbaycan ə, ö, ü hərflərini istifadə etməyin
• Brendinizə uyğun olsun - şirkət adınızı və ya əsas xidməti ehtiva etsin
• Defisdən qaçın - auto-az.az əvəzinə autoaz.az
• Rəqəmlər qarışdırmayın - oxu1.az peşəkar görünmür

Domain mövcuddursa, "Səbətə əlavə et" düyməsinə basın. Növbəti səhifədə:

1. Müddət seçin (1 il, 2 il, 5 il, 10 il)
2. Hostinq paketi əlavə edə bilərsiniz (lazımdırsa)
3. Hesab yaradın (e-mail + parol)
4. Ödəniş üsulunu seçin: Visa/MasterCard, MilliÖn, Birbank, bank köçürməsi

Ödəniş tamamlanan kimi domen sizin adınıza qeydiyyatdan keçər. E-mail-ə təsdiq mesajı gəlir - orada IDDA-dan rəsmi qeydiyyat sertifikatı və domen idarəetmə paneline link olur.

Çox il əvvəldən alma - niyə vacibdir?

Domenı 5-10 il əvvəldən qeydiyyat etmək bir neçə faydası var:

• İllik yenilənmə narahatlığı yoxdur
• Bəzən endirim olur (məsələn 5 ilə 200 AZN əvəzinə 175 AZN)
• Google SEO-da uzun-müddətli sahiblik müsbət siqnaldır
• Konkurent sizinki azalsa sahibləyə bilməz

Domen alındıqdan sonra DNS (Domain Name System) quraşdırmaq lazımdır. DNS - domeninizi serverə bağlayan zəncirdir. Hostinq.az müştəri panelində bu prosess çox sadədir:

1. Müştəri panelinə daxil olun (hostinq.az/hesabim)
2. "Domenlərim" bölməsinə keçin
3. Yeni alınmış domenin yanında "İdarə et" düyməsinə basın
4. "DNS Records" tab-ını açın
5. A record (server IP-si) və ya CNAME əlavə edin

Tipik DNS quruluşu

• @ A → server IP (məs. 94.20.59.155)
• www CNAME → @
• mail MX → mail.hostinq.az (priority 10)

.az domeninin illik qiyməti Azərbaycanda təqribən 45-60 AZN arasında dəyişir. Müqayisə üçün:

• .az - 45-60 AZN/il (Azərbaycan biznesi üçün ideal)
• .com - 18-25 AZN/il (beynəlxalq, ən populyar)
• .net - 18-22 AZN/il (texnoloji şirkətlər)
• .org - 18-22 AZN/il (təşkilatlar)
• .az.com - 35-50 AZN/il (alternativ)

.az daha bahalıdır çünki IDDA-ya əlavə qeydiyyat haqqı ödənilir, lakin yerli auditoriya üçün investisiya öz dəyərini verir.

Domen müddəti bitməzdən 30 gün əvvəl Hostinq.az sizə e-mail göndərir. Avtomatik yenilənmə (auto-renew) açıq qoymağı tövsiyə edirik - domeniniz heç vaxt itməyəcək.

Domen əlinizdən çıxsa nə baş verir?

1. Müddət bitir - sayt müvəqqəti yararsız olur
2. 30 gün grace period - yenidən aktivləşdirmək olar (eyni qiymətə)
3. 30-60 gün redemption - geri almaq mümkündür, lakin baha (200+ AZN)
4. 60-90 gün auction - kim isə domenı sat-ala bilər
5. 90+ gün - domen tam azad olur, hər kəs alabilir