Aşağıdakı 5 ssenariodan bir nəfəsdə birinin başınıza gəlmə ehtimalı 100%-dir:

• Plugin yeniliyi sayt sındırır - hər ay 1-2 dəfə baş verir
• WordPress versiyası ilə tema uyğunsuzluğu
• Hack və zərərli kod yerləşdirilməsi - gücsüz parol, köhnə plugin
• Səhvən silinmiş fayl və ya database
• Hosting failures - disk pozulması (nadir, amma olur)

Backup olmasa hər bir problem saytın əsla bərpa olunmamasına səbəb olar. Backup varsa - 5 dəqiqəyə hər şey əvvəlki kimi.

Hosting backup vs UpdraftPlus

Hostinq.az-da gündəlik server-side backup var, AMMA bu plugin də ayrıca lazımdır çünki:

• Server backup hosting-də saxlanılır → server fail olsa heç biri qalmaz
• UpdraftPlus xarici buludda saxlayır (Google Drive, Dropbox) - qoşa qoruma
• İstədiyiniz an istənilən tarixə qayıtmaq olar

1. WP admin → Plugins → Add New
2. Axtarış: UpdraftPlus
3. UpdraftPlus.Com tərəfindən təqdim olunan plugin-i tapın (3+ milyon aktiv install, 5★)
4. Install → Activate
5. Sol menyuda Settings → UpdraftPlus Backups linki görünəcək

UpdraftPlus Settings səhifəsi tablar ilə bölünür: Current Status, Backup/Restore, Migrate, Settings, Advanced Tools.

Settings tabına keçin

Bu yer əsas konfiqurasyondur. Aşağıdakı ayarları edirik:

1. Files backup schedule

Yedək nə tezliklə alınmalı:

• Aktiv sayt (blog, xəbər): daily
• Statik sayt (şirkət vizit kart): weekly
• WooCommerce: every 4 hours (sifariş qaçmasın)

Retain this many scheduled backups: 3-5 (yer qənaət)

2. Database backup schedule

Database file-larından daha tez dəyişdiyi üçün:

• Aktiv sayt: every 12 hours
• Statik: daily
• WooCommerce: every 4 hours

3. Email reports

"Email" sahəsinə yazın - hər backup-dan sonra status mailı alacaqsınız. Backup fail olsa dərhal xəbər tutar.

Backup yalnız serverdə saxlamaq risklidir (server pozulsa hər şey itər). Buludda saxlayın:

Google Drive (ən rahat seçim)

1. Settings → Choose your remote storage → Google Drive seçin
2. Aşağıda "Authenticate with Google" düyməsi görünür
3. Düyməni basın → Google login səhifəsinə yönləndi
4. Google account seçin → UpdraftPlus-a Drive icazəsi verin
5. "Complete setup" → WP-yə qayıdır, yaşıl "Successfully authenticated" mesajı

Pulsuz Google account-da 15 GB pulsuz yer var - kifayət edir əksər saytlar üçün. WP backup tipik 100-500 MB arası olur.

Alternative variantlar

• Dropbox - 2 GB pulsuz, sürətli
• Microsoft OneDrive - 5 GB pulsuz
• Backblaze B2 - 10 GB pulsuz, peşəkar (S3 API)
• FTP/SFTP - öz ayrı serverinizdə saxlayın
• UpdraftVault - pullu (UpdraftPlus-un öz saxlanc)

Settings → Save Changes düyməsini basın. UpdraftPlus avtomatik cron işə salacaq.

İlk manual backup

İlk dəfə özünüz yoxlamaq üçün manual backup edin:

1. "Current Status" tabına qayıdın
2. Backup Now düyməsini basın
3. Pop-up açılır: Files + Database checkbox-ları işarələyin
4. "Send this backup to remote storage" işarəli olsun (Google Drive-a getsin)
5. Backup Now təsdiq

3-15 dəqiqəyə tamamlanır (sayt ölçüsündən asılı). Aşağıda yaşıl progress bar görəcəksiniz. Bitincə Google Drive-da "UpdraftPlus" qovluğunda backup faylları görünəcək.

Sayt sındısa və ya köhnə vəziyyətə qayıtmaq istəsəniz:

1. UpdraftPlus Settings → Existing Backups tabı
2. Burada bütün backup-larınız tarixləri ilə
3. İstədiyiniz tarixin yanında Restore düyməsini basın
4. Hansı hissələri restore? - Database, Plugins, Themes, Uploads, Others seçirsiniz
5. Next → Restore prosesi başlayır
6. 10-30 dəqiqə (sayt ölçüsündən asılı)

Sayt tam sındısa (admin-ə girə bilmirsənsə)

Bu daha çətindir. cPanel File Manager və phpMyAdmin lazım olacaq:

1. Plugin qovluğunu (FTP/cPanel) silməklə "qara ekran" deaktiv edə bilərsiniz
2. Backup faylını Google Drive-dan endirin (5 hissə olabilir: -db.gz, -plugins.zip, -themes.zip, -uploads.zip, -others.zip)
3. cPanel-də File Manager → public_html-i təmizləyin (köhnə backup edib)
4. Yeni WordPress install + UpdraftPlus → "Upload backup files" → bütün faylları yükləyin
5. Restore

Peşəkar IT-də qızıl qayda 3-2-1 backup:

• 3 nüsxə backup (orijinal + 2 kopiya)
• 2 fərqli media (məs. həm bulud, həm xarici disk)
• 1 nüsxə uzaq yerdə (off-site)

Hostinq + UpdraftPlus = 3-2-1 hazır

1. Server-də canlı versiya = 1-ci nüsxə
2. Hostinq.az gündəlik server backup = 2-ci nüsxə
3. UpdraftPlus Google Drive backup = 3-cü, off-site nüsxə

Bu kombinasiya ilə backup itki ehtimalı sıfıra yaxındır.

Backup test - vacib addım

Backup almaq kifayət deyil - vaxtaşırı restore test edin. Test subdomeni qurun, backup oraya restore edin. Açılırsa = backup işləyir. Açılmırsa = problem var, düzəltməyiniz lazımdır.