İlk addım — sürəti ölçmək. Bilməsən nə qədər yavaşdır, harada düzəltməyi bilmirsən.

Pulsuz alətlər

• Google PageSpeed Insights — pagespeed.web.dev — 0-100 bal verir, mobil və desktop ayrı. Ən vacib alət.
• GTmetrix — gtmetrix.com — daha texniki, hansı resurs neçə zaman yüklənir göstərir
• Pingdom — tools.pingdom.com — sadə, vizual

Hədəf nə olmalıdır?

• Mobile score: 90+ (Google ranking üçün vacibdir)
• Desktop score: 95+
• Loading time: 2 saniyədən az
• LCP (Largest Contentful Paint): 2.5s-dən az

Saytın 50-70%-i şəkillərdir. PNG/JPG formatı köhnəlmişdir. WebP isə eyni keyfiyyətdə 5-10 dəfə kiçikdir. Yəni sayt 5-10 dəfə tez yüklənir.

WordPress-də necə?

1. WordPress admin panelə daxil ol
2. Plugins → Add New → "Converter for Media" axtar
3. Quraşdır, aktivləşdir
4. Plugin-in tənzimləmələrində "Bulk Optimization" bas
5. 5-15 dəqiqəyə bütün köhnə şəkillərini WebP-ə çevirir, yenilərini avtomatik konvertə edir

Manual yol

Şəkilləri əvvəlcədən kompyuterdə optimallaşdır:

• squoosh.app — Google-un pulsuz onlayn aləti, drag-drop, WebP-ə çevirir
• tinypng.com — pulsuz onlayn şəkil sıxıcısı

Hostinq.az serverləri LiteSpeed-də işləyir — Apache-dən qat-qat sürətli web server. LiteSpeed Cache plagini bu server gücündən tam istifadə etməyə imkan verir.

1. WordPress admin → Plugins → Add New
2. "LiteSpeed Cache" axtar
3. Quraşdır → Aktivləşdir
4. Sol menyuda yeni "LiteSpeed Cache" bölməsi gəlir
5. Settings → Cache → "Enable Cache: ON"
6. Bütün ayarları default saxla (yaxşıdır), "Save Changes" bas

Tövsiyə olunan əlavə ayarlar

• Page Optimization bölməsi:
  • CSS Minify: ON
  • JS Minify: ON
  • HTML Minify: ON
  • Lazy Load Images: ON
• Image Optimization: pulsuz kvotalı (1000 şəkil/ay) — istifadə et

Sürət 2-5 dəfə artır. PageSpeed-də yenidən yoxla.

Hər plugin saytın resurslarını istehlak edir. 10-dan çox aktiv plugin sayt sürətini yavaşlatmağa başlayır.

1. Plugins → Installed Plugins aç
2. Hər plagini gözdən keçir, sual ver: "Bu mənə hələ də lazımdır?"
3. Vacib olmayanları Deactivate → Delete

Tipik silinə bilən pluginlər

• Test üçün quraşdırılmış amma istifadə olunmayan slayder pluginləri
• "Hello Dolly" və ya bənzər tutumsuz default pluginlər
• 2 eyni iş görən plugin (məs. iki SEO plugini)
• Köhnə, illərlə yenilənməmiş pluginlər (təhlükəsizlik problemi)

CDN = Content Delivery Network. Saytının kopiyalarını dünyanın 200+ şəhərində saxlayır. Ziyarətçi ən yaxın serverdən tez yükləyir. Plus DDoS hücumlardan qoruyur.

Cloudflare-in pulsuz versiyası 99% halda kifayətdir.

Necə qurulur?

1. cloudflare.com-da hesab yarat (pulsuzdur)
2. "Add a Site" klik → domeni yaz
3. Free plan seç
4. Cloudflare DNS qeydlərini avtomatik tapır
5. 2 nameserver verir (məs. aron.ns.cloudflare.com, ella.ns.cloudflare.com)
6. Bu nameserverləri Hostinq.az-da öz domeninə təyin et:
   • Hostinq.az → Hesabım → Domenlərim → seçdiyin domen → Nameservers bölməsi
   • Cloudflare-dən aldığın 2 nameserver-i ora yaz
   • Save
7. 2-24 saata Cloudflare aktivləşir (DNS yenilənməsi)

Cloudflare-in əlavə bonusları

• DDoS qoruması
• SSL avtomatik (cloudflare üzərindən)
• Avtomatik şəkil optimallaşdırması (Polish)
• Brotli sıxılması (Gzip-dən qat sürətli)
• Pulsuz analitika

Hər şeyi etdin amma sayt hələ də yavaşdır? Hosting paketinin resursları yetmir. RAM və CPU artırmaq gərəkdir.

Hansı vəziyyətdə yüksəltmə lazımdır?

• cPanel-də "Resource Usage" bölməsində CPU və RAM 80%+ istifadə olunur
• Sayt günün müəyyən saatlarında yavaşlayır (yüksək trafik)
• WooCommerce mağazada gündə 100+ sifariş olur
• Onlayn dərslər, vebinar saytları (eyni vaxtda 50+ canlı istifadəçi)

Yüksəltmə prosesi

1. Hostinq.az → Hesabım → Veb Hosting → mövcud paket
2. "Upgrade" düyməsi
3. Üst paket seç (X1 → X2, X2 → X3 və s.)
4. Fərqi proporsional ödə
5. 5 dəqiqəyə yeni resurslar aktiv olur — heç downtime olmur

Yuxarıdakı 6 addımı bitirdin amma hələ də 100% məmnun deyilsən? Bu daha texniki həllərdir:

Database təmizliyi

• WP-Optimize plugin → köhnə revisiyalar, spam yorum, transient-ləri sil
• 2-3 ayda bir təmizlik et

Render-blocking JS/CSS azalt

• LiteSpeed Cache → Page Optimization → "JS Defer", "CSS Defer" aktiv et
• Lazım olmayan Google Fonts-ları sil

Browser caching ayarları

• cPanel → File Manager → .htaccess aç
• Static fayllar (CSS, JS, şəkillər) üçün Expires və Cache-Control başlıqları əlavə et
• Bilmirsənsə bizə yaz, biz əlavə edirik

Şəkilləri lazy load et

• WordPress 5.5+ default lazy loading-ə malikdir
• Köhnə şablonlar isə əl ilə əlavə etmək tələb edə bilər
• LiteSpeed Cache-də "Lazy Load Images" aktiv et