Saytın sürətini ölç - GTMetrix, PageSpeed Insights, WebPageTest

?

Sayt yavaş açılır? Əvvəl ölç, sonra düzəlt

Optimization-a başlamadan əvvəl mövcud sürəti dəqiq ölçmək lazımdır. Bu bələdçidə 3 ən yaxşı sürət ölçmə alətini, hansı metriklərin vacib olduğunu və skor yüksəltmək üçün nə etməli olduğunu görəcəksiniz.

Məqalə icmalı

  1. Sürət niyə vacibdir?
  2. Google PageSpeed Insights
  3. GTMetrix
  4. WebPageTest
  5. Vacib metriklər izahı
  6. Necə yaxşılaşdırmaq
1

Niyə sürət vacibdir?

  • SEO sıralaması - Google 2018-dən sürəti rasmi reytinq faktorudur (Core Web Vitals)
  • Konversiya - Amazon hesablamışdı: 100 ms gecikmə → 1% satış itkisi
  • İstifadəçi cəlbi - 3 saniyədən gec açılan saytı 53% mobil istifadəçi tərk edir
  • Server resursu - sürətli sayt = daha az server yükü = daha çox traffic həzm edir
2

Google PageSpeed Insights

pagespeed.web.dev - Google-un öz aləti, ən vacibdir çünki SEO reytinqində bu istifadə olunur.

İstifadə

  1. URL yazın → "Analyze"
  2. 30-60 saniyə yoxlayır
  3. Mobile + Desktop ayrı-ayrı skor verir

Skor sistemi

  • 90-100 - Yaxşı (yaşıl)
  • 50-89 - İyiləşdirməli (narıncı)
  • 0-49 - Pis (qırmızı)

Hədəf: mobile 90+, desktop 95+.

?

Mobile vs Desktop: Mobile skor həmişə aşağıdır - Google mobile-first index istifadə edir. Mobile-i prioritet edin.

3

GTMetrix

gtmetrix.com - daha detallı vizual hesabat. Waterfall chart, video playback. Pulsuz versiyada Canada server (Vancouver), pullu versiyada world-wide locations.

İstifadə

  1. Qeydiyyat ol (pulsuz)
  2. URL daxil et
  3. Connection test → 30-60 saniyə

Nəticə

  • Performance Score (0-100, F-A şkalası)
  • Structure Score - kod keyfiyyəti
  • Web Vitals - LCP, TBT, CLS
  • Page details - fully loaded time, total page size, requests count

AZ saytları üçün Vancouver server uzaqdır (300ms+ latency) - skor düşük görünə bilər. Pullu versiyada "London" və ya "Mumbai" server seçin - bizim auditoriyaya yaxındır.

4

WebPageTest

webpagetest.org - peşəkar səviyyə alət. Filmstrip (sayt necə açılır, frame-frame video), Connection types (3G, 4G, kabel) seçimi.

Müsbət xüsusiyyətləri

  • Real-world locations - Dubai, Istanbul kimi yaxın server seçə bilərsiniz
  • 3 dəfə test edib orta nəticə göstərir (daha dəqiq)
  • Connection emulasiya: "3G Slow", "4G", "Cable"

Yararlı dəyərlər

  • Speed Index - vizual yüklənmə indeksi (aşağı = yaxşı)
  • Document Complete - bütün resurslar yükləndi vaxtı
  • Fully Loaded - bütün async/lazy də bitdi
5

Vacib metriklər

Core Web Vitals (Google rəsmi)

  • LCP (Largest Contentful Paint) - Ən böyük məzmun yüklənmə. Hədəf: ≤ 2.5s
  • FID (First Input Delay) - İlk klik cavabı. Hədəf: ≤ 100ms
  • CLS (Cumulative Layout Shift) - Layout sürüşməsi. Hədəf: ≤ 0.1

Köməkçi metriklər

  • TTFB (Time to First Byte) - server cavab vaxtı. Hədəf: ≤ 500ms
  • FCP (First Contentful Paint) - ilk piksel ekrana. Hədəf: ≤ 1.8s
  • SI (Speed Index) - vizual tamlıq vaxtı. Hədəf: ≤ 3.4s
  • TBT (Total Blocking Time) - JS blok vaxtı. Hədəf: ≤ 200ms

Trafik xüsusiyyətləri

  • Page Size - toplam ölçü. Hədəf: ≤ 2 MB
  • Requests - neçə fayl yüklənir. Hədəf: ≤ 75
6

Necə yaxşılaşdırmaq

Hər bir metrik üçün konkret addımlar:

TTFB yüksəkdir (>1s)

  • LiteSpeed Cache plugin install (Hostinq.az-da daxildir)
  • Redis Object Cache aktivləşdirin
  • Hosting upgrade - daha güclü VPS
  • CDN - xarici auditoriya varsa

LCP zəifdir

  • Hero şəklini WebP edin (50-80% kiçik)
  • Hero şəklini preload edin: <link rel="preload" as="image" href="hero.webp">
  • Critical CSS inline edin
  • Şrifti display=swap qoyun

CLS yüksəkdir

  • Şəkillərə width + height atributları əlavə
  • Reklam slot-larına min-height təyin
  • Web font yüklənərkən FOIT yoxsa FOUT istifadə edin

TBT zəifdir

  • Lazımsız JS-ləri silin
  • JS-i defer/async qoyun
  • 3-cü tərəf skriptləri minimizə edin (Google Tag Manager, chat widget)

FAQ

Hansı alət ən doğrudur?

Google PageSpeed = SEO baxımından ən vacib. GTMetrix = ən detallı vizual. WebPageTest = peşəkar. Üçünü də vaxtaşırı yoxlayın.

Skor 80 yetərlidir?

90+ hədəfləyin. 80 normaldır amma rəqib 95-dirsə Google onu üstün tutar.

Niyə hər dəfə fərqli skor verir?

Internet sürəti, server yükü, CDN cache statusu, browser cache - hamısı dəyişir. 3-5 dəfə test edib orta götürün.

Mobile skor daimi 60-dir, niyə?

WordPress + ağır tema + 20 plugin = mobil-də həmişə yavaş olacaq. Tema yüngülləşdirin (Astra, GeneratePress), plugin sayını azaldın.

Hostinq.az hostingində sayt 5x tez açılır

LiteSpeed + NVMe SSD + Redis + AutoSSL + HTTP/3 - bütün paketlərdə pulsuz. Sayt-ınızı bu gün migration edin.

Hosting paketlərinə bax