.htaccess - 10 ən vacib istifadə nümunəsi (redirect, qoruma, SEO)

⚙️

.htaccess - Apache-in gizli super-funksiyası

.htaccess faylı Apache/LiteSpeed serverlərində çox güclü vasitədir. Bir neçə sətr kodla redirect, parol qoruma, gzip compress, cache və daha çoxunu edə bilərsiniz. Bu bələdçidə 10 ən vacib istifadə nümunəsi var.

İcmal

  1. 301 redirect (URL dəyişdirmək)
  2. HTTPS-ə yönləndirmə
  3. WWW-siz versiyaya yönləndirmə
  4. 404 səhifəsini fərqli et
  5. Qovluğu parol ilə qoru
  6. IP bloklamaq
  7. Hotlink protection
  8. Gzip compression
  9. Browser cache
  10. WordPress permalink
1

301 redirect (URL dəyişdirmək)

Köhnə URL dəyişdirildikdə Google və istifadəçilərə yeni ünvanı göstərir. 301 daimi redirect-dir (SEO ötürür).

  • Redirect 301 /kohne-url https://saytinız.az/yeni-url

Tam domeni dəyişdirmək

  • RewriteEngine On
  • RewriteRule ^(.*)$ https://yeni-domen.az/$1 [R=301,L]
2

HTTPS-ə yönləndirmə

HTTP gələnləri avtomatik HTTPS-ə yönəltmək:

  • RewriteEngine On
  • RewriteCond %{HTTPS} off
  • RewriteRule ^(.*)$ https://%{HTTP_HOST}%{REQUEST_URI} [L,R=301]
3

WWW-siz versiyaya yönləndirmə

www.saytinız.az → saytinız.az (və ya tərsi). SEO üçün vacibdir - Google duplicate hesab edə bilər.

  • RewriteEngine On
  • RewriteCond %{HTTP_HOST} ^www\.(.*)$ [NC]
  • RewriteRule ^(.*)$ https://%1/$1 [R=301,L]
4

404 səhifəsini fərqli etmək

Tapılmayan səhifələr üçün öz dizaynlı səhifə.

  1. public_html-də 404.html faylı yaradın
  2. .htaccess-ə:
  3. ErrorDocument 404 /404.html

Digər xətalar

  • ErrorDocument 403 /403.html
  • ErrorDocument 500 /500.html
5

Qovluğu parol ilə qoru

Admin paneli və ya test qovluğuna parolla giriş.

  1. cPanel → "Directory Privacy" istifadə edin (avtomatik), və ya manual:
  2. public_html/admin/.htaccess yaradın:
  • AuthType Basic
  • AuthName "Restricted Area"
  • AuthUserFile /home/user/htpasswd
  • Require valid-user

htpasswd faylı htpasswd komandası ilə yaradılır.

6

IP bloklamaq

Müəyyən IP-dən gələn bütün istəkləri rədd etmək.

  • Order Allow,Deny
  • Allow from all
  • Deny from 1.2.3.4
  • Deny from 5.6.7.0/24

Bütün ölkəni blok

cPanel → "IP Blocker" daha rahatdır.

7

Hotlink protection (şəkil oğurluğu)

Başqaları sizin şəkillərinizi öz saytlarında istifadə edirsə, onların saytında görünməsin.

  • RewriteEngine On
  • RewriteCond %{HTTP_REFERER} !^$
  • RewriteCond %{HTTP_REFERER} !^http(s)?://(www\.)?saytinız\.az [NC]
  • RewriteRule \.(jpg|jpeg|png|gif|webp)$ - [F,L]
8

Gzip compression

Text fayllarını sıxır - sayt 30-70% daha tez yüklənir.

  • <IfModule mod_deflate.c>
  • AddOutputFilterByType DEFLATE text/html text/plain text/xml text/css
  • AddOutputFilterByType DEFLATE application/javascript application/x-javascript
  • </IfModule>

Hostinq.az-da onsuz da aktivdir, amma fərdi vhost-larda lazımdır.

9

Browser cache

Static fayllar (CSS, JS, şəkil) brauzerdə uzun-müddət saxlansın.

  • <IfModule mod_expires.c>
  • ExpiresActive On
  • ExpiresByType image/jpeg "access plus 1 year"
  • ExpiresByType image/png "access plus 1 year"
  • ExpiresByType image/webp "access plus 1 year"
  • ExpiresByType text/css "access plus 1 month"
  • ExpiresByType application/javascript "access plus 1 month"
  • </IfModule>
10

WordPress permalink

WP-də default Permalink: Plain (?p=123). Pretty URL üçün lazım .htaccess:

  • # BEGIN WordPress
  • <IfModule mod_rewrite.c>
  • RewriteEngine On
  • RewriteBase /
  • RewriteRule ^index\.php$ - [L]
  • RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} !-f
  • RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} !-d
  • RewriteRule . /index.php [L]
  • </IfModule>
  • # END WordPress

WordPress bunu Settings → Permalinks-də avtomatik əlavə edir.

+

Mühüm qeydlər

  • .htaccess hər istəkdə oxunur → çox böyük olsa sayt yavaşladır
  • Səhv yazılan rule sayt-ı tamamilə dayandıra bilər (500 error)
  • Hər dəyişiklikdən əvvəl backup alın (.htaccess.bak)
  • Sayt sındısa hosting File Manager-də .htaccess-i rename edin (deaktiv olur)

FAQ

.htaccess hara qoyulur?

public_html-də root-da. WordPress üçün avtomatik orada yaranır.

.htaccess silmək olar?

Olar, amma redirect-lər və qoruma da getsin. Sayt onsuz da işləyir amma WordPress permalink "Plain" rejiminə qayıdır.

Çoxlu .htaccess olabilir?

Bəli - hər qovluq üçün ayrıca. Lakin overhead artır, performans düşür. Mümkünsə tək root-da saxlayın.

Nginx-də .htaccess işləyir?

Yox - Nginx-də farkı sintaksis var. Lakin LiteSpeed Apache-uyğundur, .htaccess işləyir.

Hostinq.az hostingi tam Apache/LiteSpeed

.htaccess tam dəstəklənir - bütün rules normal işləyir. cPanel File Manager-də rahat redaktə.

Hosting paketləri