DNS sadə dildə - A, MX, CNAME, NS recordları izahı

?

DNS - internetin telefon kitabı

DNS (Domain Name System) domen adlarını IP ünvanlarına çevirir. Bu bələdçidə 7 əsas DNS record tipini öyrənəcəksiniz: niyə lazımdır və necə qurulur.

1

A record (IPv4 ünvan)

Domeni IPv4 server ünvanına yönləndirir. Ən geniş istifadə olunan record.

Nümunə

  • Type: A
  • Name: @ (boş və ya domen kökü)
  • Value: 94.20.59.155
  • TTL: 3600

İndi şirkət.az ünvanına gedən hər kəs 94.20.59.155 server-ə yönlənir.

Subdomain üçün A record

  • Name: blog
  • Value: 94.20.59.155
2

AAAA record (IPv6)

IPv6 üçün A record. Server IPv6 dəstəkləyirsə əlavə edin.

  • Type: AAAA
  • Value: 2001:db8::1234
3

MX record (mail)

Email server ünvanı. Email göndərdiyiniz hər domeni MX-də axtarır.

  • Type: MX
  • Name: @
  • Value: mail.şirkət.az
  • Priority: 10 (aşağı = üstünlük)

Birdən çox MX

Çoxlu mail server üçün:

  • Priority 10: mail1.şirkət.az
  • Priority 20: mail2.şirkət.az (backup)

Google Workspace MX-ları

  • Priority 1: aspmx.l.google.com
  • Priority 5: alt1.aspmx.l.google.com
  • Priority 5: alt2.aspmx.l.google.com
  • Priority 10: alt3.aspmx.l.google.com
  • Priority 10: alt4.aspmx.l.google.com
4

CNAME record (alias)

Bir domen adını başqasının aliasına çevirir.

  • Type: CNAME
  • Name: www
  • Value: şirkət.az

İndi www.şirkət.az da şirkət.az kimi açılır.

Üçüncü tərəf xidmət üçün

  • shop CNAME → store.shopify.com (Shopify mağaza)
  • blog CNAME → blogname.wordpress.com
⚠️

Vacib: CNAME yalnız subdomain üçün. Root domain (@) üçün CNAME istifadə etməyin - RFC-yə görə qadağandır. Onun üçün A record istifadə edin.

5

NS record (nameserver)

Hansı serverlər domen üçün DNS məlumatı verir.

  • Hostinq.az müştərisi: ns1.hostinq.net, ns2.hostinq.net
  • Cloudflare: NAME.ns.cloudflare.com

NS recordları domain registrator-da (Namecheap, GoDaddy, IDDA) qurulur, hosting tərəfdə yox.

6

TXT record (mətn)

İstənilən mətn məlumatı saxlayır. Çox istifadə yerləri:

SPF

  • Type: TXT
  • Name: @
  • Value: v=spf1 +a +mx ~all

DMARC

  • Type: TXT
  • Name: _dmarc
  • Value: v=DMARC1; p=quarantine

Google Search Console təsdiqi

  • Type: TXT
  • Name: @
  • Value: google-site-verification=ABCDEF...
7

SRV record (service)

Spesifik servis üçün port + server. Microsoft 365, Skype, Mattermost üçün lazım olur.

  • Type: SRV
  • Name: _sip._tcp
  • Priority: 100
  • Weight: 1
  • Port: 443
  • Target: sipfed.online.lync.com
+

TTL (Time to Live)

DNS recordunun ne qədər cache-də saxlanmalı olduğu (saniyə ilə).

  • 300 (5 dəq) - sürətli dəyişiklik (test, migration)
  • 3600 (1 saat) - standart, normal yayılma
  • 86400 (24 saat) - sabit, az dəyişən record

Migration etməzdən əvvəl TTL-i 300-ə endirin → dəyişiklik 5 dəqiqəyə yayılsın.

+

DNS yoxlama vasitələri

  • dig (CLI): dig şirkət.az A
  • nslookup (Windows CLI)
  • MXToolbox.com (online, ən rahat)
  • DNSChecker.org - dünyanın hər yerindən yoxlayır
  • Whatsmydns.net - yayılma vizualizasiya

FAQ

DNS dəyişikliyi neçə dəqiqəyə aktiv olur?

TTL-dən asılı: 5 dəqiqə (300 TTL) - 24 saata qədər (86400). Bütün dünyada yayılma 24-48 saat çəkir.

Hostinq.az-da DNS necə dəyişdirmək?

cPanel → Zone Editor → domen seçin → Add/Edit Record. Hostinq.az PowerDNS istifadə edir, yayılma sürətlidir.

NS dəyişdikdə nə olur?

Yeni nameserver-də record-ları əvvəlcə qurun, sonra registrator-da NS-i dəyişdirin. Yoxsa sayt 24-48 saat işləməyəcək.

Çoxlu A record olabilir mi?

Bəli - DNS round-robin load balancing üçün. Hər istəkdə müxtəlif IP qaytarılır.

Hostinq.az-da DNS idarə pulsuz

cPanel Zone Editor ilə bütün record tipləri rahat. PowerDNS infrastrukturu sürətli yayılma.

Domen yoxla