WHOIS - domenin sənədi

WHOIS hər domenin açıq mövcud olan qeydiyyat məlumatlarıdır: sahib adı, ünvan, email, telefon, qeydiyyat tarixi və s. whois mysite.az komandası ilə hər kəs görə bilər.

Default qeydiyyatda nə görünür?

Domain: mysite.az
Registrar: Hostinq.az
Registered: 2024-01-15
Expires: 2026-01-15
Registrant Name: Aslan Aliyev
Registrant Email: aslan@mysite.az
Registrant Phone: +994 50 123 45 67
Registrant Address: Bakı, Nəsimi r. ...

Niyə bu informasiya açıqdır?

ICANN qaydaları öz tələbi: hesabatlılıq. Domen suistifadəsində qurban kim ilə əlaqə saxlayacağını bilməlidir. Lakin bu qaydaları çox tənqid edirlər.

Açıq WHOIS-in zərərləri

1. Spam

Bot-lar WHOIS-i scrape edir, email-ə yüzlərlə spam göndərir. "SEO xidmətlər", "domen təklifi", "phishing" cəhdləri.

2. Identity theft

Tam ad + ünvan + telefon = kimliyi oğurlamağa hazır.

3. Stalking

Şəxsi blog yazırsan? Hər kəs ünvanını öyrənə bilir.

4. Sosial mühəndislik

Phisherlər WHOIS-dəki email-i istifadə edib "registrar-dan" gəlmiş kimi mesaj göndərir.

WHOIS Privacy nə edir?

Sənin məlumatlarını gizlədir, registrar-ın anonim əlaqə məlumatları ilə əvəz edir:

Registrant Name: Privacy Service
Registrant Email: contact@privacyservice.com
Registrant Phone: +1 ...

Hüquqi və ya texniki ehtiyac olduqda registrar mesajları sənin əsl email-inə yönləndirir.

Necə aktivləşdirilir?

Hostinq.az müştəri paneli → Domeni → "WHOIS Privacy" → Enable. Çox registrar pulsuz təklif edir.

.az domenlərində durum

.az ANTRA tərəfindən idarə olunur. WHOIS məlumatları default olaraq qismən gizlənir (yalnız ad və qeydiyyatçı görünür, ünvan/telefon yox). Lakin tam privacy üçün privacy service istifadə et.

İstisnalar

• Korporativ domeni: müştərilər şirkəti bilməlidir → WHOIS açıq qoy
• Şəxsi blog/proyekt: privacy ON
• E-mağaza: yarı-yarı, biznes adresi göstərə bilərsən