Yeni biznesə başlayanda çoxları əvvəlcə logo, ofis, bəzən hətta reklam büdcəsi barədə düşünür, sayt isə siyahının sonuna düşür. Əslində isə müştərinin səni ilk tanıdığı yer çox vaxt Google-dur, oradan da düz saytına gəlir. Startap sayt qurmaq düşündüyün qədər mürəkkəb proses deyil, sadəcə düzgün ardıcıllıqla getmək lazımdır: əvvəl domen, sonra hosting, sonra email, ən sonda da saytın özü.
Domen adını necə seçmək lazımdır
Domen adı brendinlə üst-üstə düşməlidir. Uzun, çətin yazılan, defisli və ya rəqəmli adlardan uzaq dur, çünki müştəri telefonda eşidəndə və ya əl ilə yazanda səhv edə bilər. Yerli müştəriyə xidmət edirsənsə, .az domeni seçmək daha doğrudur, çünki Azərbaycan bazarında bu uzantı hələ də daha ciddi və etibarlı görünür.
Fikrindəki adın boş olub olmadığını yoxlamaq üçün bir neçə variantı domen yoxla və al səhifəsindən sına. İstədiyin .az tutulubsa, .com.az variantına da baxa bilərsən, amma qərar verməzdən əvvəl mütləq .az-ı yoxla, çünki brendin illərlə daşıyacağı ad budur, sonradan dəyişmək həm çətin, həm bahalı olur.
Domeni aldıqdan sonra eyni adı sosial media hesablarında da almağa çalış, brend bir yerdə axtarılanda hər yerdə eyni ad çıxsın. İmkan varsa .com versiyasını da öz adına saxlamaq pis fikir deyil, elə .az-a yönləndirmə qoysan belə, kimsə sənin adından istifadə edə bilməsin.
Hosting seçimi: startap üçün nə qədər güc lazımdır
Hosting sadəcə saytın harda saxlanılması demək deyil, saytın açılma sürəti, Google-da yeri, hətta email-in işləməsi birbaşa buna bağlıdır. Hər yeni biznes sayt üçün gündə min ziyarətçi gözləmirsənsə, ən bahalı paketə ehtiyac yoxdur.
Başlanğıc üçün hansı paket kifayət edir
- Sadə tanıtım və ya kataloq sayt: Ekonomik paket adətən bəs edir.
- Trafiki, blogu olan sayt: Gold paketə keçmək daha rahatdır.
- Onlayn mağaza, çoxlu form və əməliyyat olan sayt: Professional paket daha stabil işləyir.
Paketdən asılı olmayaraq diqqət etməli olduğun əsas şey NVMe SSD disk, gündəlik backup və pulsuz SSL sertifikatının olub olmamasıdır. Bunlar olmadan sayt həm yavaş açılır, həm bir problem yarananda məlumatını itirmə riski çıxır. Azərbaycan dilində dəstək almaq da az əhəmiyyətli deyil, texniki termini ingiliscə oxuyub başa düşməyən komanda üzvün varsa, problem yarananda sadə dildə cavab almaq vaxt qazandırır. Sürətli hosting paketləri arasından büdcənə uyğun olanı seçmək elə çətin deyil, hansının sənə uyğun olduğunu dəstək komandasından da soruşa bilərsən.
Layihə böyüyüb trafik artanda, məsələn reklam kampaniyasından sonra ziyarətçi sayı qalxanda, VPS/VDS paketlərinə keçmək məntiqli addım olur. Bunu ilk gündən etməyə ehtiyac yoxdur, sadəcə trafik və satış artdıqca düşünüləsi bir seçimdir.
Korporativ email: niyə @gmail.com kifayət etmir
info@sirketiniz.az ünvanından gələn məktub ilə sirketiniz@gmail.com ünvanından gələn məktub arasında etibar fərqi böyükdür. Müştəri, tərəfdaş və ya bank sənə yazanda, öz domeninə uyğun email ünvanının olması ciddiliyini göstərir, xüsusən müqavilə, təklif və ya rəsmi yazışmalarda bu fərq özünü göstərir. Üstəlik pulsuz email xidmətlərindən göndərilən korporativ yazışmalar bəzən qarşı tərəfdə spam qovluğuna düşür, öz domeninin email-i bu baxımdan daha etibarlı sayılır.
Email üçün ayrıca server almağa ehtiyac yoxdur. Adətən hosting paketinin içində müəyyən sayda email hesabı da gəlir, ya da korporativ email hosting ayrıca götürüb bütün komandaya info@, satis@, destek@ kimi ünvanlar aça bilərsən. Qurulum bir neçə dəqiqə çəkir, telefonuna və kompüterinə də adi Gmail kimi rahat bağlanır.
Domeni hostinqə bağlamaq və saytı yerləşdirmək
Bu hissə eşidəndə mürəkkəb görünür, əslində addım-addım getsən sadədir:
- Əvvəlcə domeni qeydiyyatdan keçir.
- Sonra hosting paketini al, provayder sənə nameserver (NS) məlumatlarını göndərəcək.
- Domenin idarəetmə panelində köhnə NS-ləri hosting provayderinin verdiyi ünvanlarla dəyiş.
- DNS-in yenilənməsi bir neçə saatdan 24-48 saata qədər çəkə bilər, bu normaldır, sadəcə gözləmək lazımdır.
- cPanel içindən hazır quraşdırma vasitəsilə (məsələn WordPress) və ya öz fayllarını yükləyərək saytı aktiv et.
- SSL sertifikatını aktivləşdir, çünki https olmadan brauzer xəbərdarlıq verir, üstəlik Google saytı axtarışda geri sırayaya salır.
Texniki bilik az olsa belə, bu addımların çoxu cPanel içindən bir neçə klik ilə edilir. Saytı tam aktivləşdirməzdən əvvəl hosting panelindəki müvəqqəti linklə görünüşünü yoxlamaq da faydalıdır, beləcə DNS tam keçənə qədər səhvləri erkən görürsən. İlk dəfə çaşdıqda dəstək xəttinə yazmaq isə ən sürətli yoldur.
Minimal büdcə ilə necə başlamaq olar
Startap mərhələsində hər qəpiyin yeri var, ona görə pulu düzgün yerə xərcləmək vacibdir. Prioritet sırası belədir: əvvəl doğru domen adı, çünki bu brendinin uzunmüddətli kimliyidir və sonradan dəyişmək baha başa gəlir. İkinci, sürətli və etibarlı hosting, çünki yavaş sayt həm müştərini itirir, həm axtarış nəticələrində geri qalır. Üçüncü, korporativ email, çünki xərci az olsa da etibar baxımından çox şey qazandırır.
Paket seçəndə təkcə ilk il qiymətinə deyil, yenilənmə qiymətinə də diqqət et, çünki bəzi provayderlərdə ilk il kampaniya qiyməti olur, ikinci ildən qiymət fərqli görünə bilər. Şəffaf qiymət uzunmüddətdə büdcəni planlamağı asanlaşdırır. İlk gündən VIP paket almağa ehtiyac yoxdur, bu, layihə böyüdükcə lazım olacaq addımdır. Ekonomik və ya Gold paketdən başlayıb, real ziyarətçi və satış rəqəmlərinə görə yuxarı keçmək həm daha ağıllı, həm büdcəni boş yerə yormayan yoldur.
Nəticədə hər şey bir neçə addıma düşür: doğru domen adı seç, ehtiyacına uyğun hosting al, korporativ email qur, saytı yerləşdir və SSL-i aktivləşdir. Hər addımı tək başına araşdırmaq istəmirsənsə, hostinq.az komandası 2008-ci ildən bəri məhz bu prosesə kömək edir, serverlər Azərbaycanda və Almaniyadadır. Sualın varsa, birbaşa WhatsApp-dan yaz: wa.me/994777112244, birlikdə sənə uyğun paketi seçək.