Sayt üçün domen seçəndə çoxları .az yazır, sonra "com.az, yoxsa net.az?" sualında ilişib qalır. Görünüşcə fərq cəmi bir neçə hərfdədir, amma arxasında fərqli məqsəd, fərqli sənəd tələbi və fərqli auditoriya durur. Aşağıda hər uzantının nə üçün mövcud olduğunu və biznesiniz üçün hansının doğru seçim olduğunu sadə dildə izah edirəm.

.az domen ailəsi: bir ölkə kodu, bir neçə istiqamət

.az Azərbaycanın rəsmi ölkə domenidir, amma onun altında bir neçə alt kateqoriya mövcuddur: .com.az, .net.az, .org.az, .biz.az, .info.az, .edu.az və başqaları. Bu bölgü təsadüfi deyil, hər uzantı müəyyən fəaliyyət sahəsi üçün nəzərdə tutulub. İstifadəçi .com.az görəndə altşüurlu şəkildə "bura ticarət saytıdır" deyə düşünür, .org.az görəndə isə "bura bir təşkilatdır" qənaətinə gəlir. Bu fərq həm istifadəçi etibarı, həm də qeydiyyat zamanı tələb olunan sənədlər baxımından önəmlidir.

.com.az: ticarətlə məşğul olan hər kəs üçün

.com.az ən çox istifadə olunan variantdır, çünki "com" sözü commercial, yəni kommersiya deməkdir. Mağaza, restoran, İT şirkəti, klinika, agentlik, fərqi yoxdur, məhsul və ya xidmət satan demək olar ki, hər kəs bu uzantını seçə bilər. İstifadəçilər artıq .com.az-i "bura Azərbaycanda fəaliyyət göstərən bir biznesdir" kimi qəbul edir, bu da ilk baxışda etibar yaradır.

Qeydiyyat zamanı adətən bunlar tələb olunur:

• Hüquqi şəxs üçün VÖEN və dövlət qeydiyyatı şəhadətnaməsi
• Fərdi sahibkar üçün sahibkarlıq şəhadətnaməsi
• Bəzi hallarda fiziki şəxs şəxsiyyət vəsiqəsi ilə də qeydiyyatdan keçə bilir, amma bu zaman domen adının məqsədə uyğunluğu yoxlanıla bilər

Yeni açılan onlayn mağaza, xidmət göstərən şirkət və ya korporativ sayt üçün ilk seçim demək olar ki, həmişə .com.az olur.

.net.az: şəbəkə və internet xidməti göstərənlər üçün

"Net" sözü network mənasını daşıyır, bu uzantı ilkin olaraq internet provayderləri, telekommunikasiya operatorları, hosting şirkətləri və şəbəkə infrastrukturu ilə məşğul olan qurumlar üçün nəzərdə tutulub. Adi bir ticarət saytı üçün .net.az seçmək məntiqli deyil, çünki nə istifadəçi gözləntisinə uyğun gəlir, nə də qeydiyyat şərtləri buna görə qurulub.

Bu kateqoriyada qeydiyyat zamanı çox vaxt sahənin xarakterinə uyğun sənədlər, məsələn telekommunikasiya fəaliyyəti ilə bağlı lisenziya və ya müvafiq təsdiqedici sənəd istənilir. Ona görə də .net.az bazarda .com.az qədər geniş yayılmayıb, əksinə xüsusi bir niş üçün qalıb: internet və şəbəkə xidməti göstərən şirkətlər.

Əgər siz internet provayderisiniz, hosting reseller-isiniz və ya şəbəkə infrastrukturu satırsınızsa, .net.az brendinizi dəqiq təsvir edən variant ola bilər. Bu halda çox güman infrastruktura da ehtiyac yaranır, bu zaman VPS/VDS paketləri arasından baxmaq məntiqlidir. Əks halda, adi biznes üçün .com.az daha uyğun seçimdir.

.org.az: qeyri-kommersiya təşkilatları üçün

.org.az kommersiya məqsədi güdməyən qurumlar, ictimai birliklər, fondlar, QHT-lər və həmkarlar ittifaqları üçün nəzərdə tutulub. Məqsəd satış deyil, ictimai fayda, maarifləndirmə və ya sosial fəaliyyətdirsə, .org.az istifadəçiyə düzgün siqnal verir.

Qeydiyyat üçün adətən təşkilatın rəsmi sənədləri, nizamnamə, müvafiq dövlət qurumunda qeydiyyat şəhadətnaməsi tələb olunur. Bir şirkət sadəcə "daha etibarlı görünsün" deyə .org.az seçərsə, bu, həm qeydiyyat zamanı çətinlik yarada bilər, həm də istifadəçini çaşdıra bilər, çünki insanlar .org.az görəndə kommersiya deyil, ictimai fəaliyyət gözləyir.

Hansı biznes hansını seçməlidir

Qısaca yekunlaşdırsaq:

• .com.az ticarət və xidmət göstərən bizneslər üçündür, VÖEN və ya sahibkarlıq şəhadətnaməsi ilə qeydiyyatdan keçir
• .net.az internet provayderləri və şəbəkə xidməti göstərən qurumlar üçündür, sahəyə uyğun lisenziya və ya təsdiq sənədi tələb olunur
• .org.az qeyri-kommersiya təşkilatları üçündür, nizamnamə və rəsmi qeydiyyat şəhadətnaməsi kimi sənədlər istənilir

Təcrübədə qərar o qədər də mürəkkəb deyil. Məhsul satırsınızsa, xidmət göstərirsinizsə, yeni brend qurursunuzsa, demək olar ki, həmişə .com.az doğru seçimdir, çünki müştəri bunu gözləyir və axtarış zamanı da bu uzantı daha tanışdır. İnternet, şəbəkə və ya telekommunikasiya sahəsində fəaliyyət göstərirsinizsə, .net.az brendinizə daha dəqiq uyğun gəlir. Fond, ictimai birlik və ya QHT qurmusunuzsa, .org.az həm hüquqi baxımdan, həm də istifadəçi qavrayışı baxımından ən doğru variantdır.

Bəzən şirkətlər özlərini qorumaq üçün eyni adı bir neçə uzantıda qeydə aldırır, məsələn əsas sayt .com.az-də işləyir, amma .net.az və .org.az da şirkət adına saxlanılır ki, başqası həmin adla sayt aça bilməsin. Bu, xüsusilə tanınmış brendlər üçün məntiqli addımdır.

Domen adını seçdikdən sonra növbəti addım onu domen yoxla və al səhifəsindən yoxlamaq və rəsmiləşdirməkdir. Saytı harasa yerləşdirmək lazımdır, bunun üçün sürətli hosting paketləri arasından biznesinizin ölçüsünə uyğun olanı seçə bilərsiniz. Korporativ görünüş istəyən şirkətlər üçün isə @şirkət.az formatında korporativ email hosting də vacib detaldır, çünki gmail ünvanı ilə yazışan bir biznes müştəri gözündə daha az peşəkar görünür.

Üç uzantı arasında fərq əslində sadədir: .com.az ticarət üçün, .net.az şəbəkə və internet xidməti üçün, .org.az isə qeyri-kommersiya təşkilatları üçün nəzərdə tutulub. Seçim edərkən özünüzə sual verin: mən nə edirəm və müştərim məni harada axtaracaq? Cavab çox vaxt düzgün uzantını özü göstərəcək.

Hansı uzantının sizə uyğun olduğuna qərar verə bilmirsinizsə, bizə WhatsApp üzərindən yazın: wa.me/994777112244. hostinq.az olaraq 2008-ci ildən Azərbaycanda domen qeydiyyatı və hosting xidməti göstəririk, ən uyğun variantı seçməkdə sizə kömək edərik.