Outline VPN serveri: komanda üçün sadə VPN necə qurulur

Komandanıza VPN lazımdır, amma hər əməkdaşa konfiqurasiya faylı izah etmək istəmirsiniz? Outline məhz bunun üçündür: serveri bir əmrlə qurursunuz, açarları isə qrafik proqramdan bir kliklə yaradıb paylayırsınız. Bu bələdçidə Outline-ın necə işlədiyini, Ubuntu VPS-də quraşdırılmasını, portları və WireGuard ilə fərqini izah edirik.

Outline nədir və necə işləyir

Outline Jigsaw (Google-un bölməsi) tərəfindən hazırlanmış açıq mənbəli VPN həllidir. Üç hissədən ibarətdir:

• Outline Server. VPS-də Docker konteynerində işləyir və Shadowsocks protokolundan istifadə edir.
• Outline Manager. Windows, macOS və Linux üçün masaüstü proqramdır. Serverə qoşulur, açarları yaradır, silir və trafiki göstərir.
• Outline Client. İstifadəçinin telefonunda və ya kompüterində işləyən tətbiqdir (iOS, Android, Windows, macOS, Linux, ChromeOS).

Shadowsocks trafiki adi şifrələnmiş axın kimi görünür və tipik VPN protokollarına nisbətən daha az diqqət çəkir. Admin üçün əsas üstünlük isə budur: istifadəçi yalnız ss:// ilə başlayan bir açarı tətbiqə yapışdırır və hər şey işləyir.

Serverin seçimi

Outline yüngüldür. 1 vCPU və 2 GB RAM olan VPS bir neçə onlarla istifadəçiyə kifayət edir, əsas yük şəbəkə trafikinə düşür. Lokasiyanı məqsədə görə seçin: Azərbaycan IP-si lazımdırsa Bakı, Avropa xidmətləri üçün Almaniya. Fərqləri Bakıda VPS, yoxsa Avropada yazısında ətraflı müqayisə etmişik.

Outline-ı mümkünsə ayrıca VPS-də saxlayın. Eyni serverdə sayt və ya başqa ağır xidmətlər işləyirsə, onların problemi VPN-ə də təsir edəcək, VPN trafiki isə öz növbəsində onların sürətini azalda bilər.

Sistem olaraq Ubuntu 24.04 tövsiyə olunur. Serverə SSH ilə qoşulun və paketləri yeniləyin:

sudo apt update && sudo apt upgrade -y

Outline Server quraşdırılması

1. Kompüterinizə rəsmi saytdan (getoutline.org) Outline Manager proqramını yükləyin və açın.
2. Server yaratma ekranında "istənilən yerdə qur" (Set up Outline anywhere) seçimini edin. Proqram sizə serverdə icra ediləcək əmri göstərəcək.
3. VPS-də həmin rəsmi quraşdırma skriptini işə salın:

sudo bash -c "$(wget -qO- https://raw.githubusercontent.com/Jigsaw-Code/outline-apps/master/server_manager/install_scripts/install_server.sh)"

Skript Docker yoxdursa onu quraşdırmağı təklif edir, sonra iki konteyner işə salır: shadowbox (Outline serverinin özü) və watchtower (konteyneri avtomatik yeniləyir). Sonda yaşıl rəngdə belə bir sətir çıxır:

{"apiUrl":"https://SERVER_IP:PORT/GIZLI_YOL","certSha256":"..."}

Bu sətri tam şəkildə Outline Manager-dəki sahəyə yapışdırın. Server panelə əlavə olunacaq.

apiUrl sətri serverin idarəetmə açarıdır. Onu kimdə varsa, açar yarada və silə bilər. Bu sətri e-poçtla göndərməyin və açıq çatlarda paylaşmayın.

Portlar və təhlükəsizlik divarı

Skript iki təsadüfi port seçir və çıxışın sonunda onları göstərir:

• İdarəetmə portu (yalnız TCP): Manager proqramı serverlə bu port üzərindən danışır.
• Açar portu (TCP və UDP): istifadəçilər bu porta qoşulur.

Serverdə UFW aktivdirsə, həmin portları açın (nümunədəki rəqəmləri öz çıxışınızdakı rəqəmlərlə əvəz edin):

sudo ufw allow 41234/tcp
sudo ufw allow 52345/tcp
sudo ufw allow 52345/udp
sudo ufw status

Portları əvvəlcədən özünüz təyin etmək istəyirsinizsə, skripti yükləyib parametrlə işə salın:

wget -qO install_server.sh https://raw.githubusercontent.com/Jigsaw-Code/outline-apps/master/server_manager/install_scripts/install_server.sh
sudo bash install_server.sh --api-port 8443 --keys-port 8388

Outline-ın Docker üzərində işlədiyini nəzərə alaraq konteynerləri sudo docker ps ilə yoxlaya bilərsiniz. Docker-in əsaslarını VPS-də Docker konteynerləri yazısından öyrənə bilərsiniz.

Açar paylamaq və limitlər

Manager-də "Açar əlavə et" (Add new key) düyməsini basın. Hər açarı əməkdaşın adı ilə adlandırın ki, sonra kimin nə qədər trafik işlətdiyini görəsiniz. Açarın yanındakı paylaşma düyməsi ss:// ilə başlayan sətri və təlimat linkini verir.

• Hər nəfərə ayrıca açar. Əməkdaş işdən çıxanda yalnız onun açarını silirsiniz, digərləri təsirlənmir.
• Trafik limiti. Hər açar üçün ayrıca, həmçinin server üzrə ümumi data limiti təyin etmək mümkündür. Limitə çatan açar işləməyi dayandırır, limiti isə Manager-dən istənilən vaxt dəyişə bilərsiniz.
• Hostname. Manager-in ayarlarında yeni açarlar üçün IP əvəzinə domen (məsələn, vpn.sizindomen.az) göstərə bilərsiniz. Serverin IP ünvanı dəyişsə, yalnız DNS yazısını yeniləmək kifayət edəcək, açarları yenidən paylamaq lazım olmayacaq.
• Statistika. Manager hər açarın istifadə etdiyi trafiki göstərir. Bu, sızmış açarı tez aşkar etməyə kömək edir.

Açarları təhlükəsiz kanalla göndərin. Komandaya bir şeyi də izah edin: "VPN açarınız bitib, buradan yeniləyin" kimi məktublar ən çox yayılmış saxtakarlıq ssenarilərindəndir. İşçiləri fişinq e-poçtlarından qorumaq barədə qısa təlimat bu riski xeyli azaldır.

Outline və WireGuard: hansını seçmək

Qısa nəticə: texniki olmayan komanda və tez-tez dəyişən istifadəçilər üçün Outline rahatdır. Maksimum sürət və ya cihazlar arası daxili şəbəkə lazımdırsa, Ubuntu 24.04-də WireGuard qurulumunu seçin.

Tez-tez verilən suallar

Outline-ı necə silmək olar?

Konteynerləri sudo docker rm -f shadowbox watchtower ilə silin, sonra sudo rm -rf /opt/outline ilə məlumat qovluğunu təmizləyin. Bundan sonra köhnə açarların heç biri işləməyəcək.

Manager-i itirsəm, serverə yenidən qoşula bilərəmmi?

Bəli, apiUrl sətri sizdə qalıbsa, onu yeni kompüterdəki Manager-ə yapışdırmaq kifayətdir. Bu səbəbdən həmin sətri parol menecerində saxlayın.

Bir serverdə həm Outline, həm WireGuard işləyə bilərmi?

Bəli, onlar fərqli portlardan istifadə edir. Sadəcə hər ikisinin portlarını təhlükəsizlik divarında açmaq lazımdır.

Outline özü yenilənirmi?

Server konteyneri watchtower vasitəsilə avtomatik yenilənir. Əməliyyat sisteminin yeniləmələrini isə ayrıca izləmək lazımdır.

Komandanız üçün sadə və idarəolunan VPN istəyirsinizsə, Bakıda VPS Starter ilə başlayın və ya ehtiyacınıza uyğun VPS paketini seçin. Hostinq.az-ın 24/7 dəstəyi server tərəfində suallarınıza Azərbaycan dilində cavab verir.