Onlayn mağaza qurarkən çoxları əvvəlcə dizayna, məhsul şəkillərinə və reklam büdcəsinə fikir verir, hosting seçimi isə adətən arxa plana keçir. Halbuki e-ticarət hosting adi bloq və ya kart-vizit sayt hostinqindən xeyli fərqli tələblər qoyur: bir saniyəlik gecikmə, SSL sertifikatının olmaması və ya bayram günü çökən server birbaşa satılmamış sifariş, yəni itirilmiş pul deməkdir. Onlayn mağaza hosting seçərkən diqqət yetirməli olduğunuz əsas məqamlara baxaq.
Sürət: müştəri gözləməyi sevmir
Fiziki mağazada müştəri rəfə baxa-baxa gözləyə bilər, onlayn mağazada isə səhifə vaxtında açılmayanda insan sadəcə pəncərəni bağlayıb rəqibin saytına keçir. Xüsusilə mobil istifadəçilər üçün bu daha kəskin hiss olunur. Səhifə sürəti bir neçə şeydən asılıdır: server infrastrukturu (NVMe SSD disklər adi HDD-dən qat-qat sürətlidir), veb server proqramı (LiteSpeed adi Apache-dən daha sürətli işləyir) və keşləmə mexanizmləri. WooCommerce, OpenCart kimi platformalar məhsul şəkilləri, əlavə plugin-lər və dinamik məzmun səbəbindən sadə statik saytdan daha çox resurs tələb edir. Buna görə e-ticarət saytı üçün resurs baxımından məhdud, ucuz paket yox, NVMe SSD və LiteSpeed əsasında qurulmuş sürətli hosting paketləri seçmək daha doğru addımdır. Bunun yanında məhsul şəkillərini sıxmaq və keşləmə plagini aktiv etmək də vacibdir, çünki ən sürətli server belə 5 MB-lıq sıxılmamış şəkli özbaşına yüngülləşdirə bilmir.
SSL sertifikatı: kart məlumatı olan yerdə seçim deyil, məcburiyyətdir
Onlayn mağazada müştəri adını, ünvanını, bəzən kart məlumatlarını daxil edir. SSL sertifikatı olmadan bu məlumatlar şifrələnmədən ötürülür, brauzerlər isə saytı "təhlükəsiz deyil" kimi göstərir. Bu həm müştəri etibarını qırır, həm də axtarış nəticələrində sıralamaya mənfi təsir edir. Ödəniş provayderlərinin əksəriyyəti də SSL olmayan saytla inteqrasiyaya icazə vermir. Yaxşı tərəfi budur ki, bu gün əksər hosting provayderləri, o cümlədən hostinq.az, pulsuz SSL sertifikatını bütün paketlərə daxil edir, yəni bunun üçün ayrıca ödəniş etməyə ehtiyac qalmır. Bir də sertifikatın avtomatik yenilənib yenilənmədiyinə fikir verin, vaxtında yenilənməyən sertifikat brauzerdə xəbərdarlıq göstərir və bu, checkout səhifəsində müştərini çaşdırıb sifarişdən vaz keçirtdirə bilər.
Təhlükəsizlik: təkcə sizin deyil, müştərinizin də riskidir
Onlayn mağaza hack olunanda itən təkcə sayt deyil, müştəri bazası, sifariş tarixçəsi və bəzən ödəniş qeydləridir. Hosting seçərkən aşağıdakı suallara cavab axtarın:
- Server səviyyəsində firewall və DDoS qorunması varmı
- Malware skan və zərərli fayl aşkarlama xidməti təklif olunurmu
- PHP versiyası və server proqram təminatı müntəzəm yenilənirmi
- cPanel kimi idarəetmə paneli ilə hesabınız digər müştərilərin hesablarından izolyasiya olunubmu
Bundan əlavə, admin panelinə girişdə iki addımlı doğrulama kimi əlavə qorunma variantının olub olmadığını da soruşmaq faydalıdır, çünki zəif parol və qorunmasız giriş nöqtəsi ən çox rast gəlinən hücum yollarından biridir. Bu suallara aydın cavab verə bilməyən provayderdən uzaq durmaq daha doğrudur.
Backup: lazım olmayanda belə, olması vacibdir
Plugin yeniləməsi saytı çökdürə bilər, səhv əməliyyat verilənlər bazasını poza bilər, ən etibarlı server də nadir hallarda problem yaşaya bilər. Belə anda xilasedici yalnız backup-dır. Sual sadəcə "backup var, ya yox" deyil, "nə qədər tez-tez alınır və neçə gün saxlanılır" sualıdır. E-ticarət saytı üçün gündəlik backup minimum standart hesab olunmalıdır, çünki hər gün yeni sifariş, yeni müştəri, bəzən yeni məhsul əlavə olunur, bir həftə əvvəlki backup-a qayıtmaq real satış itkisi deməkdir. Backup-ın harada saxlanıldığı da önəmlidir: yalnız eyni serverdə saxlanılan nüsxə server problemi zamanı özü də risk altına düşür, ona görə ayrıca saxlanılan və asanlıqla bərpa oluna bilən backup daha etibarlı seçimdir.
Pik satış dövrləri: server əvvəlcədən hazır olmalıdır
Qara Cümə, Novruz kampaniyaları, il sonu endirimləri kimi dövrlərdə trafik adi gündən dəfələrlə yuxarı qalxır. Adi paylaşılan (shared) hosting bu yükü çox zaman qaldıra bilmir, nəticədə sayt yavaşıyır və ya çökür, məhz ən çox satış olan anda. Mağaza böyüdükcə və ya kampaniya öncəsi resurs ehtiyacının artacağı gözlənildikdə VPS/VDS paketlərinə keçmək, kataloqu geniş və trafiki yüksək mağazalar üçünsə birbaşa dedicated server seçmək daha ağıllı addımdır. Kampaniyadan bir neçə həftə əvvəl hosting panelindən CPU və yaddaş istifadəsinə baxmaq, lazım gələrsə resursu əvvəlcədən artırmaq, kampaniya günü "sayt niyə açılmır" stresi yaşamaqdan qat-qat asandır. Server yüksəltmə son anda görülən iş deyil, əvvəlcədən planlaşdırılan işdir.
WooCommerce və digər platformalar üçün nələrə fikir vermək lazımdır
WooCommerce WordPress üzərində işlədiyi üçün adi WordPress bloqundan daha çox PHP resursu, yaddaş limiti (memory_limit) və verilənlər bazası performansı tələb edir. WooCommerce hosting seçərkən PHP versiyasının aktual saxlanıldığına və verilənlər bazası üçün kifayət qədər resurs ayrıldığına diqqət edin. Sifariş sayı artdıqca verilənlər bazası da böyüyür, bu isə hosting seçərkən yalnız disk sahəsinə deyil, verilənlər bazası performansına da önəm verməyi tələb edir. Bundan başqa, ciddi mağaza üçün adi gmail ünvanından sifariş təsdiqi göndərmək peşəkar görünmür, sifaris@magazaniz.az formatında korporativ email hosting həm müştəri etibarını artırır, həm də sifariş bildirişlərinin spam qutusuna düşmə ehtimalını azaldır.
Onlayn mağaza üçün hosting seçərkən yalnız qiymətə deyil, məhz bu beş amilə: sürət, SSL, təhlükəsizlik, backup və pik yük qarşısında dayanıqlığa baxın. Ucuz paket başlanğıcda cəlbedici görünə bilər, amma bir günlük sayt kəsintisi çox zaman aylıq hosting xərcindən qat-qat baha başa gəlir. hostinq.az 2008-ci ildən Azərbaycanda fəaliyyət göstərir, serverlər Azərbaycan və Almaniyada yerləşir, NVMe SSD, LiteSpeed, pulsuz SSL və gündəlik backup bütün paketlərə daxildir. Mağazanız üçün hansı paketin uyğun olduğunu birgə müəyyən etmək istəyirsinizsə, WhatsApp üzərindən yazın: wa.me/994777112244.