CDN - Content Delivery Network
Sayt fayllarınız (CSS, JS, şəkillər, video) bir mərkəzi serverdə yox, dünya üzrə yüzlərlə "edge node"-da saxlanır. İstifadəçi öz şəhərinin yaxınlığındakı node-dan yükləyir - milisaniyələr fərqi.
Niyə vacibdir?
- Sürət - Bakı-dakı istifadəçi Frankfurt-dan yox, ən yaxın node-dan alır
- Server yükü - origin serverin trafiyi 80-90% azalır
- DDoS qoruması - hücum yüzlərlə node arasında dağılır
- Bandwidth qənaəti - ucuz xidmət
Populyar CDN provayderlər
1. Cloudflare (PULSUZ plan var!)
Ən populyar. Pulsuz plan: limitsiz bandwidth, free SSL, basic firewall, 100+ datacenter. Quraşdırma 5 dəqiqə.
2. BunnyCDN
Ucuz ($0.005/GB), Avropada yaxşı pokrytie. Streaming üçün xüsusi.
3. AWS CloudFront
Amazon-un xidməti. Çox bahalı amma S3 ilə inteqrasiya rahatdır.
4. KeyCDN, Fastly, jsDelivr
Niche məqsədlər üçün.
Cloudflare ilə qoşulma
1. Cloudflare.com-da hesab yarat
2. Domeni əlavə et
3. Cloudflare-in verdiyi nameservers-ə domeni keçir
4. 5-30 dəqiqə gözlə (DNS propaqanda)
5. Avtomatik SSL aktivləşir
WordPress üçün
WP Rocket və ya W3 Total Cache plugin-i Cloudflare ilə inteqrasiya təklif edir. Statik faylların CDN URL-i avtomatik əvəzlənir.
Cache rules
Cloudflare-də Page Rules istifadə et:
*example.com/wp-admin/* → Cache: Bypass *example.com/*.css → Cache: 1 month *example.com/*.jpg → Cache: 1 month
Real fayda
Bizim test: Bakı-dakı 1 MB səhifə yüklənmə vaxtı:
- CDN-siz: 850ms
- Cloudflare ilə: 220ms (~4x)