Yedək mövzusu darıxdırıcıdır, ta ki bir gün lazım olana qədər. Həmin gün isə iki sual verilir: yedək varmı və o, işləyirmi. Təcrübədə ikinci sualın cavabı çox vaxt gözlənildiyindən pis olur, çünki yedək alınıb, amma heç vaxt yoxlanılmayıb.
Yedəkdə iki hissə var
Sayt iki hissədən ibarətdir və hər ikisi lazımdır. Birincisi fayllardır: kod, şəkillər, temalar, plaginlər. İkincisi verilənlər bazasıdır: mətnlər, istifadəçilər, sifarişlər, ayarlar.
Yalnız faylları yedəkləmək çox rast gəlinən səhvdir. Fayllar geri qayıdır, amma məzmun yoxdur, çünki o, bazadadır. Yedək hər iki hissəni eyni anda əhatə etməlidir, yoxsa bərpa zamanı uyğunsuzluq yaranır.
Tezliyi nə müəyyən edir
Düzgün sual budur: nə qədər məlumatı itirməyə hazırsınız? Cavab saytın növündən asılıdır.
- Korporativ vizit saytı: məzmun nadir dəyişir, həftəlik yedək kifayətdir
- Bloq və xəbər saytı: gündəlik yedək
- Onlayn mağaza: gündəlik faylların, saatlıq bazanın yedəyi. Sifarişlər itməməlidir
- Forum və istifadəçi məzmunu olan sayt: gündəlik, mümkünsə daha tez-tez
Ayrıca qayda: hər böyük dəyişiklikdən əvvəl əl ilə yedək alın. Plagin yeniləməsi, tema dəyişikliyi, PHP versiyasının qaldırılması. Bu, bir dəqiqə çəkir və saatlarla iş qurtarır.
Harada saxlamalı
Ən vacib qayda budur: yedək saytın olduğu serverdə saxlanılmamalıdır. Server itsə, disk sınsa və ya hesab bağlansa, yedək də onunla gedir. Hesabın içindəki yedək yalnız təsadüfi silinmə hallarında kömək edir.
Sənaye standartı sadə düsturla ifadə olunur: nüsxə üç ədəd olsun, iki fərqli mühitdə saxlanılsın, biri isə fiziki olaraq başqa yerdə olsun. Praktikada bu belə görünür: canlı sayt serverdə, bir nüsxə bulud anbarında, bir nüsxə isə kompüterinizdə və ya ofis diskində.
Nə qədər saxlamalı
Yalnız sonuncu yedəyi saxlamaq təhlükəlidir. Sayt bir həftə əvvəl hack olunubsa və siz bunu indi görürsünüzsə, sonuncu yedək də yoluxmuş olacaq.
Sağlam qayda: son yeddi günün gündəlik yedəkləri, son dörd həftənin həftəlik yedəkləri, son üç ayın aylıq yedəkləri. Belədə geriyə qayıtmaq imkanı olur.
Ən vacib addım: bərpanı yoxlamaq
Yoxlanılmamış yedək yedək deyil, sadəcə ümiddir. İldə ən azı bir dəfə real bərpa təcrübəsi keçirin: yedəyi götürün, test qovluğuna və ya ayrıca hesaba bərpa edin, saytın açıldığını görün.
Bu təcrübədə tez-tez üzə çıxan problemlər var: baza yedəyi natamam olur, şəkil qovluğu yedəyə düşməyib, fayl icazələri itib, konfiqurasiya faylında köhnə server yolu qalıb. Bunları fəlakət anında yox, sakit gündə öyrənmək lazımdır.
Bərpa nə qədər çəkir
Bunu da əvvəlcədən bilmək lazımdır. Kiçik sayt bir neçə dəqiqəyə qayıdır. On gigabaytlıq mağaza isə bir neçə saat çəkə bilər. Müştəriyə və ya rəhbərliyə real rəqəm demək üçün bunu bir dəfə ölçmək kifayətdir.
Yedəyin qorunması
Yedək faylı saytın tam nüsxəsidir, yəni bazadakı bütün istifadəçi məlumatı oradadır. Onu saytın açıq qovluğunda saxlamayın, çünki ünvanı təxmin edən hər kəs onu endirə bilər. Bulud anbarında saxlayırsınızsa, giriş məhdud olsun və mümkünsə şifrələnmiş olsun.
Yekun
Yaxşı yedək siyasəti üç sualla ölçülür: nə qədər tez-tez alınır, harada saxlanılır, sonuncu dəfə nə vaxt yoxlanılıb. Üçüncü sualın cavabı yoxdursa, sistem hələ hazır deyil.
Hostinq.az paketlərində gündəlik avtomatik yedəkləmə paketin içindədir və yedəklər ayrıca infrastrukturda saxlanılır, yəni saytın olduğu diskdən asılı deyil. Bununla belə, kritik layihələr üçün öz nüsxənizi də saxlamağı tövsiyə edirik.