Tərs DNS sorğusu
Adi DNS sorğu: domen → IP. Tərs DNS sorğu (rDNS): IP → domen. PTR (pointer) qeydi bu uyğunluğu təyin edir.
Niyə vacibdir?
1. Email çatdırma
Hər mail server qarşı tərəfin IP-sinin PTR qeydinə baxır. PTR yoxdursa və ya səhvdirsə, mesaj spam qovluğuna gedir.
2. Server identifikasiyası
Log analizində IP-yə baxıb hansı serverdən gəldiyini bilmək asanlaşır.
3. SMTP standartları
Microsoft Exchange, Gmail kimi servislər PTR olmadan email rədd edə bilər.
4. Trace və debug
"Niyə bu IP-dən trafik gəlir?" sorğusu üçün ayna görüntü təmin edir.
Necə işləyir?
IP 94.20.59.155-i tərs çevirib .in-addr.arpa əlavə edir:
155.59.20.94.in-addr.arpa PTR server1.mysite.az
Yoxlama:
dig -x 94.20.59.155 nslookup 94.20.59.155
PTR qeydi kim qoyur?
Adi DNS qeydlərini sən qoyursan, registrar/Cloudflare-də. PTR isə IP sahibinin mes'uliyyətindədir — yəni hosting provayderi və ya datacenter.
Hostinq.az necə qoyur?
VPS müştəri panelində:
- Müştəri paneli → VPS → Network
- Reverse DNS sahəsində istədiyin domen yaz:
server1.mysite.az - Save
Şərt: bu domen sənin VPS-in IP-sinə (PTR-da göstərdiyin) işarələn olmalıdır (A qeyd əvvəl yaradılmalıdır), yoxsa "matching" yoxdur.
Forward-confirmed reverse DNS (FCrDNS)
Email serverləri xüsusilə FCrDNS yoxlayır:
- IP
94.20.59.155-in PTR-i =mail.mysite.az mail.mysite.az-in A qeydi =94.20.59.155
Hər iki istiqamət uyğun olmalıdır.
Bir IP-ə bir PTR
Hər IP-ə yalnız BİR PTR qeyd qoyula bilər. Çoxlu domen olsa belə, primary olanı seç.
IPv6 PTR
Eyni prinsip, lakin .ip6.arpa ilə bitir:
1.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.2.ip6.arpa
Email niyə spam-a düşür?
Top 5 səbəbdən biri PTR-in olmaması və ya səhv olmasıdır. Mail.mysite.az-dan göndərirsən, IP PTR-i isə vps12345.contabo.com qalıb. Gmail bunu spam üçün ipucu sayır.