Email-in əsas problemi onun protokol səviyyəsində heç bir kimlik təsdiqi olmamasıdır. Hər kəs istənilən "From" ünvanından mail göndərə bilər (məs. info@bankin.az). Buna spoofing deyilir.

Bu üç protokol - SPF, DKIM və DMARC - bu problemi həll edir:

• SPF: "Bu domeni hansı serverlər mail göndərə bilər?" siyahısı
• DKIM: rəqəmsal imzanı təsdiqləyir (mail həqiqi göndərəndəndirmi)
• DMARC: əgər SPF/DKIM uğursuz olsa qəbul edən nə etməli (rədd, karantin, qəbul)

SPF - DNS-də TXT record kimi yerləşir. Domeniniz adına hansı server-lər mail göndərə bilər siyahısıdır.

Tipik SPF record

• Type: TXT
• Host: @ (yəni domen özü)
• Value: v=spf1 +a +mx +ip4:94.20.59.155 ~all

İzah

• v=spf1 - SPF v1 protokolu
• +a - domain-in A record-undakı IP icazəlidir
• +mx - domain MX record-undakı serverlər icazəli
• +ip4:... - konkret IP icazəli
• ~all - qalanları "soft fail" (spam-a getsin)

Google Workspace istifadə edirsinizsə

v=spf1 include:_spf.google.com ~all

Microsoft 365 üçün: v=spf1 include:spf.protection.outlook.com ~all

DKIM - mail göndərən server tərəfindən mail-ə əlavə edilən kriptoqrafik imzadır. Qəbul edən server bu imzanı sizin DNS-də olan açıq açar (public key) ilə yoxlayır.

cPanel-də avtomatik

Hostinq.az hostinginizdə cPanel DKIM-i avtomatik qurur - heç bir DNS record əlavə etməyiniz lazım deyil. Yoxlamaq üçün:

1. cPanel → Email Deliverability bölməsinə girin
2. Domeninizi seçin
3. SPF və DKIM "Valid" statusu olsun
4. "Repair" düyməsi varsa basın (problem varsa avto-həll edilir)

DKIM record nümunəsi

• Type: TXT
• Host: default._domainkey
• Value: v=DKIM1; k=rsa; p=MIGfMA0G... (uzun açıq açar)

DMARC - SPF və DKIM-in nəticələrinə əsasən qəbul edən nə etməli olduğunu bildirir.

DMARC record

• Type: TXT
• Host: _dmarc
• Value: v=DMARC1; p=quarantine; rua=mailto:postmaster@saytinız.az; pct=100

Policy seçimləri

• p=none - monitor only (yeni başlayanda)
• p=quarantine - SPF/DKIM fail mail spam-a getsin
• p=reject - fail mail tamamilə rədd olunsun (peşəkar)

Tövsiyə: əvvəl p=none ilə başlayın, 1 ay raporlara baxın, hər şey OK isə p=quarantine-ə keçin.

Aggregate raporlar

rua=mailto:postmaster@saytinız.az - gündəlik DMARC raporu bu emailə gəlir. "Kim sənin adından mail göndərdi və nəticə nə oldu" siyahısı.

1. cPanel → Email Deliverability
2. Domeninizi tapın
3. "Manage" düyməsinə basın
4. SPF, DKIM statuslarını yoxlayın
5. Sarı/Qırmızı görünsə "Repair" basın - avtomatik düzəlir

DMARC manual əlavə

cPanel DMARC-ı avtomatik qurmur, manual əlavə edirsiniz:

1. cPanel → Zone Editor
2. Domeninizdə "Manage" basın
3. Add Record → TXT
4. Name: _dmarc
5. TTL: 3600
6. Record: v=DMARC1; p=quarantine; rua=mailto:postmaster@saytinız.az
7. Save

3 onlayn vasitə ilə yoxlayın:

1. Mail-tester.com

mail-tester.com - sayt verilən email ünvanına test mail göndərirsiniz, onlar 10/10 reytinq verir. 8+ yaxşıdır.

2. MXToolbox

mxtoolbox.com - Domeniniz daxil edin, bütün DNS record-larını skan edir. SPF, DKIM, DMARC "Pass" görməlisiniz.

3. Google Postmaster Tools

Daimi monitor: postmaster.google.com. Gmail-ə göndərdiyiniz mail-lərin reputation, spam rate, authentication statistikası.