SPF, DKIM, DMARC - bu üç DNS qeyd növü email-i təhlükəsiz edir. Düzgün qurulduqda spam-a düşmür, spoofing və phishing-dən qorunur. Hər ciddi biznes email-də olmalıdır.
SPF (Sender Policy Framework)
Nədir?
Sirket.az domeni adından kimsin email göndərə bilər - SPF qeydi bunu siyahıda göstərir.
Necə işləyir?
Email-i qəbul edən server (Gmail, Yandex) sirket.az SPF qeydini yoxlayır. Göndərici IP-si siyahıda yoxdursa - SPF FAIL → spam.
SPF nümunəsi
v=spf1 +mx +a:mail.sirket.az include:_spf.google.com ~all+mx- MX qeydlərində olan serverlər+a:...- bu A qeydiinclude:- başqa SPF-i daxil et~all- başqa serverlər soft fail
DKIM (DomainKeys Identified Mail)
Nədir?
Email cryptographic signature ilə imzalanır. Server şəxsi açarla imza yaradır, brauzer DNS-də public açarla yoxlayır.
Necə işləyir?
Email göndərilərkən serveriniz hər email-ə imza əlavə edir (DKIM-Signature header). Qəbul edən server DNS-də DKIM qeydini tap-ır - public açarla imzanı yoxlayır.
DKIM yoxlama uğurlu olarsa
Email orijinaldır - kimsə dəyişməyib. Email Inbox-a gəlir.
DKIM uğursuz
Email yolda dəyişdirilib və ya səhv imzalanıb - spam.
DMARC
Nədir?
SPF + DKIM-i birləşdirən siyasətdir. Hər ikisi uğursuz olduqda nə etmək - DMARC qeydi göstərir.
DMARC nümunəsi
v=DMARC1; p=quarantine; rua=mailto:dmarc@sirket.az; pct=100p=quarantine- spam qovluğuna atp=reject- email rədd etp=none- hələlik heç nə et (monitoring)rua=- hesabatları hara göndər
SPF/DKIM/DMARC niyə vacibdir?
Spoofing-ə qarşı qoruyur
Hacker sirket.az-dan email göndərirsə, SPF FAIL → DMARC reject → email çatmır. Müştəriləriniz fake email almazlar.
Spam reputation
Düzgün konfiqurasiya - Gmail, Yandex domeninizi yüksək reputation kimi qəbul edir.
Phishing qarşısını alır
Banklar, sosial şəbəkələr əksər vaxt phishing email göndərənləri DMARC ilə bloklayır.
cPanel-də qurulma
Email Deliverability bölməsi
cPanel → "Email Deliverability" → domeni seçin. SPF və DKIM avtomatik yaranır.
DMARC manuel əlavə
Zone Editor → TXT qeydi əlavə et:
Name: _dmarc
Type: TXT
Value: v=DMARC1; p=quarantine; rua=mailto:dmarc@sirket.azTest alətləri
MXToolbox
mxtoolbox.com → "SPF Check", "DKIM Check", "DMARC Check" - hər birini sınayın.
Mail-Tester
mail-tester.com - sizə xüsusi email ünvanı verir. Oraya email göndərin, sonra detallı hesabat alın.
Gradual DMARC rollout
Mərhələ 1: p=none
2 həftə monitoring - hesabatları oxuyun, kim sizin domeninizdən email göndərir.
Mərhələ 2: p=quarantine; pct=10
Yalnız 10% problemli email karantinə düşür.
Mərhələ 3: p=quarantine; pct=100
Bütün problemli email-lər spam-a.
Mərhələ 4: p=reject
Problemli email-lər tamamilə rədd edilir.
BIMI - sonrakı addım
Brand Indicators for Message Identification - email-lərinizin yanında brand logosu görsənir (Gmail, Yahoo). DMARC reject lazımdır.
Hostinq.az hosting - SPF + DKIM avtomatik qurulur, DMARC dəstəyi ilə email reputation yüksəlir.