Off-site backup - backup-ı əsl serverdən fiziki olaraq fərqli yerdə saxlamaqdır. 3-2-1 backup qaydasının üçüncü hissəsi - data center yansa, daşqın olarsa, məlumat itmir.

Niyə off-site lazımdır?

Fiziki fəlakətlər

Yanğın, daşqın, zəlzələ - data center tamamilə pozula bilər. Yerli backup da məhv olur.

Provider iflasa uğraması

Hosting şirkəti bağlanırsa - bütün backup itə bilər. Off-site ayrı provayderdə.

Hücumlar

Ransomware bütün serveri şifrələyə bilər. Off-site backup şifrələnməyib.

Off-site backup strategiyaları

Same provider, different region

AWS S3 - data EU və US-də. Bir region çökərsə digəri qalır. Lakin provider səviyyəsində problem.

Different provider

Əsas hosting - AWS, backup - Backblaze B2. Provider müstəqilliyi.

Physical media

Aylıq hard disk götürüb fərqli yerə qoymaq. Köhnə üsul, lakin etibarlı.

Off-site backup texnologiyaları

rsync via SSH

rsync -avz /backup/ user@remote-server:/backup/

rclone (object storage)

rclone sync /backup b2:bucket-name

Borg backup

Deduplikasiya + şifrələmə + compression. Off-site backup üçün ideal.

Cloud storage seçimləri

Backblaze B2

Ən ucuz - $0.005/GB/ay. Sürətli restore.

AWS S3

Endustri standartı - bahalı amma çevik.

AWS S3 Glacier

Çox ucuz ($0.001/GB/ay) - lakin restore 12 saat.

Google Cloud Storage

S3-yə bənzər - tier-li qiymət.

Wasabi

$0.006/GB/ay - download pulsuz.

Şifrələmə

Niyə vacibdir?

Backup cloud-dadır - provider data-nı görə bilər. Client-side şifrələmə ilə yalnız siz açar bilirsiniz.

gpg ilə şifrələmə

tar czf - /var/www | gpg -c --cipher-algo AES256 > backup.tar.gz.gpg

Encryption key idarəsi

Açarı ayrı yerdə saxlayın - başqa cloud, USB stick, kağız üzərində print.

Backup integrity

SHA256 checksums

Hər backup faylı üçün SHA256 hesablayın. Restore zamanı yenidən yoxlayın - bit corruption aşkar olunur.

Backup compression

gzip vs zstd

gzip - klasik, orta sıxılma. zstd - daha sürətli, daha yaxşı sıxılma.

tar c /var/www | zstd > backup.tar.zst

Incremental backup

Full + incremental

Həftədə bir full backup, hər gün dəyişikliklər. Yer və bandwidth qənaət.

Geographic distribution

Multi-region

Backup-ı 2-3 region-da saxlayın. Bir bölgədə fəlakət - digərində backup.

Backup automation

Cron + script

0 2 * * * /usr/local/bin/offsite-backup.sh

Monitoring

Backup uğursuz olarsa email göndər. Backup-sız 24 saat keçməsin.

Restore test

Aylıq DR drill

Hər ay yeni serverdə off-site backup-dan restore edin. Real DR situation-da sürpriz olmasın.

RPO və RTO

Recovery Point Objective

Maksimum data itkisi - 24 saat, 1 saat, 5 dəqiqə? RPO daha aşağıdırsa backup tezliyi daha çox.

Recovery Time Objective

Maksimum downtime - 1 saat, 4 saat, 24 saat? RTO aşağıdırsa hot-standby lazım.

Hostinq.az + off-site

mx01 + B2

Hostinq.az mx01 cPanel server hər gecə backup-ı Backblaze B2-yə göndərir. Server tamamilə pozulsa belə data B2-də qalır.

Customer-facing off-site

Enterprise paketlərdə B2 off-site backup daxildir.

Hostinq.az hosting - 3-2-1 backup qaydası ilə qorunan data.