DNS nədir və saytlar necə tapılır?
Brauzerdə hostinq.az yazıb Enter basanda, neçə komponent 0.1 saniyədə birgə işləyir ki, sayt sənə gəlsin. Bu yazıda DNS sistemini sadə dildə izah edirik.
İnternet ünvanları iki cürdür
- Domen adı:
hostinq.az- insanlar üçün yadda saxlamağa asan - IP ünvan:
5.189.187.174- kompüterlər üçün
DNS sistemi bu ikisini bir-birinə qoşur. Brauzerin "yandex.ru hansı IP-də?" sualına cavab verir.
Sayt açılmasının 6 mərhələsi
- Brauzer: "
hostinq.aznədir?" - DNS server-ə soruş - Local DNS cache: ya əvvəl axtarıldı, ya yox. Yox isə davam et.
- Resolver (ISP-nin DNS server-i): kök server-ə soruş
- Root server: ".az TLD-i hansı server-də?"
- .az TLD server: "hostinq.az-ın nameserver-i nədir?"
- Nameserver (Hostinq.az own DNS): "A record: 5.189.187.174"
Bu 6 mərhələ orta hesabla 50-100 ms çəkir. Cache aktiv olsa, 5 ms-yə düşür.
DNS qeyd növləri
| Qeyd | Nə üçün |
|---|---|
| A | Domen → IPv4 ünvanı |
| AAAA | Domen → IPv6 ünvanı |
| CNAME | Alias - bir adın digərinə yönləndirilməsi |
| MX | Email server-i (mail.sirket.az kimi) |
| TXT | Mətnli verilenler - SPF, DKIM, doğrulama tokenləri |
| NS | Hansı server bu domen üçün avtoritetdir |
DNS propaqandası nə vaxt çəkir?
DNS dəyişikliyi etdikdə dünya boyu cache-lərin yenilənməsi 1-48 saat çəkə bilər. Çoxu üçün 1-4 saat real-life-dadır. Bu səbəbdən:
- Yenilik etməzdən əvvəl TTL-i azaltın (300 saniyəyə kimi)
- Hostinq.az-da DNS aşağı TTL ilə işləyir, sürətli propaqasiya verir
Domain və DNS köçürmə zamanı texniki kömək lazım olarsa, dəstək biletini açın.